آخرین عناوین
سه شنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۵ | ۰۸:۰۴ ق.ظ
کارشناس مسائل بین الملل:
بنیادگرایی تا ۱۰ سال آینده در ترکمنستان تشدید می‌شود / افراط گرایی مذهبی ابزار آمریکا برای پیشبرد سیاست‌هایش در آسیای مرکزی
علی خسروی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین الملل درباره امکان تسری بنیادگرایی به ترکمنستان اظهار داشت:‌ احتمال گسترش بنیادگرایی افراطی در این کشور ظرف ده سال آینده بسیار زیاد است.

%d9%86%d8%b4%d8%b3%d8%aa-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%da%a9%d8%b2%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-1

به گزارش سلام گنبد، دکتر علی خسروی در نشست “بررسی جایگاه و آخرین تحولات آسیای مرکزی؛ فرصت‌ها و چالش‌های پیش رو”، مطالعه حوزه خزر شامل کشورهای ایران، روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز را حائز اهمیت دانست و اظهار داشت: در قرن ۱۸ میلادی تئوری مهمی از “سر هارفورد جان مکیندر” با عنوان قلب زمین (هارتلند) مطرح شد. بر این اساس هر کشوری بر این منطقه تسلط پیدا کند، بر تمام جزیره جهانی مسلط شده است. پس از آن نیز تئوری منطقه حاشیه‌ای (ریملند) از “نیکولاس اسپایکمن” مطرح شد که در آن کشورهایی مثل افغانستان، ایران و ترکیه حاشیه هارتلند را در اختیار داشتند.

وی ادامه داد: اسپایکمن اذعان داشت برای تسلط به هارتلند می‌بایست به این مناطق نیز نزدیک شد. در دوران اتحاد جماهیر شوروی این مسائل کمرنگ شد، اما پس از فروپاشی بلوک شرق، نگاه‌ها دوباره به آسیای مرکزی بازگشت.

این استاد جغرافیای سیاسی با اشاره به حضور عمده کشورهای آسیای مرکزی در طرح مشارکت برای صلح (PFP)، افزود: طی سالیان متمادی آمریکایی‌ها بر افغانستان، عراق و کشورهای حوزه خلیج فارس تسلط داشته‌اند. در خان آباد (ازبکستان) و ماناس (قرقیزستان) پایگاه نظامی داشتند. در خود ترکمنستان و آذربایجان نیز مسیرهایی برای حضور باز کردند، اما با هراس از اینکه منطقه امنیتی نشود، شاهد آن هستیم که با احتیاط بیشتری عمل کرده‌اند. افغانستان را میلیتاریزه کرده‌اند و بر پاکستان هم تا حدودی مسلط هستند.

وی این حضور را محاصره جمهوری اسلامی ایران قلمداد کرد و گفت: البته ایران ایستادگی کرده و با چین و روسیه نیز به دلیل منافع مشترک در عدم حضور غرب در منطقه، همکاری‌های خوبی داشته است. در این میان مثلث چین-روسیه-ایران را می‌توان جهت مقابله با حضور و نفوذ غرب در منطقه مد نظر قرار داد.

%d9%86%d8%b4%d8%b3%d8%aa-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%da%a9%d8%b2%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-2

خسروی درباره امکان تسری بنیادگرایی از شمال افغانستان و نیز خاورمیانه به ترکمنستان با توجه به سیاست بی‌طرفی این کشور در نظام بین‌الملل اظهار داشت:‌ یک شاخه تروریسم افراطی در منطقه با چراغ سبز ایالات متحده آمریکا قوت گرفته و به ابزاری برای فشار آمریکایی‌ها جهت همراه نمودن کشورهای منطقه تبدیل شده است. هرچند ترکمنستان اعلام بی‌طرفی کرده، اما احتمال گسترش بنیادگرایی افراطی در این کشور ظرف ده سال آینده بسیار زیاد است.

این کارشناس مسائل بین الملل تحرکات شمال افغانستان و همجواری صحرای قره‌قوم با آن را به عنوان محرک ترکمنستان برای خرید تجهیزات نظامی و تسلیحات جهت مقابله احتمالی با گروه‌های افراطی دانست و افزود: ترکمنستان به امنیت پایدار برای ثبات اقتصادش نیاز دارد. اما کافی است ترکمنستان تنها یک خطای استراتژیک برخلاف منافع ایالات متحده مرتکب شود تا شاهد کشیده شدن بنیادگرایی به این کشور باشیم.

این استاد دانشگاه خاورمیانه را مبدا و منشا بنیادگرایی در منطقه دانست و درباره میزان بروز و ظهور بنیادگرایی در آسیای مرکزی تصریح کرد: بنیادگرایی در آسیای مرکزی به مهاجرینی برمی‌گردد که تجربه حضور در جنگ‌های چچن، افغانستان، سوریه و عراق را داشته‌‌اند.

وی انگیزه‌های اقتصادی را عامل مهم گرایش به افراط گرایی در آسیای مرکزی برشمرد و گفت: به گفته برخی منابع، داعش با حمایت برخی سران مرتجع عرب در منطقه، برای هر یک از این افرادی که به عضویت آن درآیند بین ۳۵ تا ۴۰ هزار دلار دستمزد می‌دهد. این مبلغ می‌تواند بر مردم آسیای مرکزی که با فقر دست و پنجه نرم می‌کنند، تاثیرگذار باشد.

%d9%86%d8%b4%d8%b3%d8%aa-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%da%a9%d8%b2%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-3

خسروی نظام‌های سیاسی بسته و غیردموکراتیک در آسیای مرکزی را عامل دیگر بروز افراط گرایی در این منطقه بیان کرد و افزود: این افراد بیش از آن که گرایش‌های میلیتاریستی داشته باشند، خواستار حق و حقوقی در جامعه خود هستند. این افراد مطالباتی دارند و در مقابل حاکمانی قرار می‌گیرند که دموکراتیک نیستند (وضعیت در قرقیزستان و قزاقستان بهتر از سه کشور دیگر است). بنابراین مواجهه با یک نظام سیاسی بسته، ممکن است تغییر نگرشی به وجود آورد.

وی ادامه داد: این تغییر نگرش گاه به صورت سیاسی است و گاهی با به دست گرفتن اسلحه بروز می‌کند. البته امروز اسلحه به دستان آسیای مرکزی بیشتر در سوریه، عراق و افغانستان به سر می‌برند. اما بی‌شک بازگشت آن‌ها پس از بحران‌های موجود به کشورهایشان یک چالش امنیتی جدی به وجود خواهد آورد.

این استاد جغرافیای سیاسی در تشریح نگاه جمهوری اسلامی ایران به بحث بنیادگرایی تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در آسیای مرکزی با نگاه ایدئولوژیک ورود نکرده و همواره خواهان ثبات و امنیت در این کشورها بوده است.

%d9%86%d8%b4%d8%b3%d8%aa-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%da%a9%d8%b2%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-4

خسروی در تایید این موضوع به سفر هاشمی رفسنجانی در دوران ریاست جمهوری‌شان به این منطقه استناد کرد و گفت: در آن سفر نگاه اساسی جمهوری اسلامی به کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز بیان شد. ایشان اذعان داشتند که ما هدفمان از ورود به این منطقه ایدئولوژیک و مذهبی نیست.

وی ادامه داد: اتخاذ این موضع به نوعی از هراس حاکمان این کشورها از ورود شیعه انقلابی به سرزمین‌هایشان، برای تعاملات آینده می‌کاست. البته مردمی که ۷۰ سال تحت سیطره کمونیسم در این مناطق بودند، می‌خواستند دوباره از مساجدشان اذان بشنوند و از ورود تفکر انقلابی استقبال می‌کردند.

شایان ذکر است؛ نشست “بررسی جایگاه و آخرین تحولات آسیای مرکزی؛ فرصت‌ها و چالش‌های پیش رو”، نخستین نشست از سلسله نشست‌های بین الملل رسانه خبری-تحلیلی سلام گنبد بود که سه شنبه ۱۶ شهریور ماه با حضور کارشناسان و علاقه مندان به مسائل آسیای مرکزی در دانشگاه آزاد اسلامی گنبدکاووس انجام شد.

مطالب مرتبط: نشست “بررسی جایگاه و آخرین تحولات آسیای مرکزی” برگزار شد + گزارش تصویری

ثبت دیدگاه

(1) دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سلام گنبد در وب سایت منتشر خواهد شد.

(2) پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.

(3) پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

نام:

رایانامه:

متن:

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.